HOME » Khái niệm » Các Biện Pháp Tu Từ 462

Các Biện Pháp Tu Từ

Trong ngữ pháp tiếng Việt có 10 loại biện pháp tu từ khác nhau dùng để gợi hình, gợi cảm tạo điểm nhấn cho câu nói, đoạn văn. Các biện pháp tu từ này có ý nghĩa và cách dùng như nào? Cùng xem những nội dung dưới đây nhé!

Biện pháp tu từ là một trong nhiều ngữ pháp quan trọng của tiếng Việt. Trong câu nói và câu viết hàng ngày của chúng ta thường áp dụng một số biện pháp tu từ để thu hút người đọc, người nghe cuốn theo câu chuyện. Vậy biện pháp tu từ là gì? Trong ngữ pháp bao gồm những loại biện pháp tu từ nào? Ta cùng tìm hiểu thông tin chi tiết qua bài viết dưới đây cùng DBK nhé.

Biện pháp tu từ là gì?

Trong tiếng Việt, ta thường được nghe nói về các biện pháp tu từ để tăng sức gợi hình, gợi cảm cho phần diễn đạt của mình thêm phần hấp dẫn người đọc, người nghe. Vậy biện pháp tu từ là gì?

Khái niệm

Biện pháp tu từ hay còn được biết đến với cái tên là biện pháp nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ theo cách đặc biệt tại một đơn vị ngôn ngữ nào đó như câu, từ, văn bản… trong những ngữ cảnh khác nhau với mục đích để tăng sức mô tả hình ảnh, cảm xúc trong phương thức diễn đạt, từ đó tạo ấn tượng mạnh với người đọc, người nghe về những hình ảnh, câu chuyện, hay cảm xúc nào đó. 

Các biện pháp tu từ trong tiếng Việt được chia thành nhiều loại khác nhau và được ta sử dụng mỗi ngày như biện pháp tu từ so sánh, ẩn dụ, so sánh, nhân hóa, nói quá, nói giảm nói tránh,...

Mục đích

Tùy từng biện pháp tu từ và hoàn cảnh dùng mà biện pháp tu từ mang những mục đích khác nhau nhưng đa phần nó sẽ mang những ý nghĩa sau:

  • Cường hóa/ tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu nói, câu viết về sự vật, sự việc được nhắc đến.

  • Tạo sức hút cho người đọc người nghe nhập tâm vào người nói/ viết.

  • Thể hiện rõ nét cảm xúc, tâm tư của người kể chuyện.

  • Cho thấy sự đa dạng, độc đáo và phong phú của tiếng Việt.

Phân loại các biện pháp tu từ

Trong ngữ pháp tiếng Việt, biện pháp tu từ được chia thành 10 loại thể hiện ý nghĩ, mục đích khác nhau trong văn nói và văn viết. Hãy cùng DBK tìm hiểu từng biện pháp tu từ để có thể dùng đúng ngữ cảnh nhé!

Biện pháp tu từ so sánh

Biện pháp tu từ so sánh là sự phản chiếu của một hay nhiều sự vật, sự việc này với các sự vật, sự việc khác với mục đích là tăng sức gợi hình, gợi cảm trong cách diễn đạt của người nói, người viết.

Có 2 loại biện pháp tu từ so sánh là so sánh hơn và so sánh bằng.

Ví dụ: 

  • O tròn như quả trứng gà

  • Lương y như từ mẫu

  • Anh em như thể chân tay

Biện pháp tu từ ẩn dụ

Biện pháp ẩn dụ là cách gọi tên các sự vật, sự việc này theo tên sự vật, sự việc khác có đôi nét tương đồng với nhau để tăng sức tưởng tượng về hình ảnh, cảm xúc cho người nhận thông tin.

Biện pháp ẩn dụ bao gồm 04 loại là: ẩn dụ cách thức/ hình thức/ phẩm chất và chuyển đổi cảm giác.

Ví dụ:

  • Tục ngữ có câu “Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây”

  • Tục ngữ “ Một giọt máu đào, hơn ao nước lã”

  • Một ngày làm thầy cả cuộc đời làm cha

Biện pháp tu từ hoán dụ

Biện pháp hoán dụ là phương thức dùng tên hiện tượng, sự vật, sự việc này bằng tên hiện tượng, sự vật, sự việc khác có mối quan hệ gần gũi với nó nhằm nâng cao sức gợi hình, gợi cảm cho việc cho chính sự vật, sự việc đó.

Hoán dụ được chia thành các loại sau: Lấy sự vật để tả sự vật, lấy một bộ phận để chỉ một tập thể, lấy vật bị chứa đựng để chỉ vật chứa đựng.

Ví dụ:

  • Đội tuyển bóng đá Việt Nam có một tay săn bàn cừ khôi
  • Cô giáo vừa bước vào, trong lớp bỗng dưng im lặng

Biện pháp tu từ nhân hóa

Biện pháp nhân hóa là việc miêu tả đồ vật, cây cối, các hiện tượng trong tự nhiên bằng những từ ngữ thường được sử dụng để nói về con người khiến cho những vật vô tri vô giác trở nên có hồn và sống động hơn bao giờ hết

Ví dụ:

  • Chị ong nâu, ông mặt trời, chú sáo sậu, cô mèo hoa

  • Cây cầu là nhân chứng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của nhân dân ta

  • Trong vườn nhà, những chú chim trên cành đang hót líu lo

Biện pháp tu từ nói giảm, nói tránh

Nói giảm nói tránh là cách thức biểu đạt sự vật sự việc một cách tế nhị, uyển chuyển để giảm bớt tính nghiệm trọng của sự vật, sự việc tránh những cảm xúc tiêu cực. 

Ví dụ:

  • Điểm toán của bạn không tệ lắm, nếu cố gắng hơn bạn sẽ đạt điểm cao trong kỳ thi sắp tới

  • Bông hoa này không được tươi cho lắm

  • Người dường như đã chìm vào giấc ngủ ngàn thu

Biện pháp tu từ nói quá

Biện pháp tu từ nói quá là việc ta phóng đại tính chất của sự vật, sự việc so với bản chất của chúng để tạo sự hấp dẫn, gây ấn tượng mạnh với người tiếp nhận thông tin song vẫn đảm bảo tính thực tế tránh dẫn đến tình trạng nói sai về sự vật và sự việc.

Ví dụ: 

  • Tiết trời hôm nay nóng như đổ lửa, đem trứng ra rán chắc cũng chín

  • Tội lỗi này có nhảy xuống sông Hoàng Hà cũng không rửa sạch tội danh này

  • Sắc đẹp nghiêng nước, nghiêng thành

Biện pháp tu từ liệt kê

Biện pháp tu từ liệt kê là việc ta sắp xếp các từ, cụm từ khác nhau nhưng biểu đạt chung một ý nghĩa để miêu tả rõ nét, sâu sắc những mặt khác nhau của sự vật, sự việc.

Ví dụ: 

  • Chú chó có bộ lông màu trắng muốt, dài, và mềm mượt như nhung

  • Sau những ngày mưa, hôm nay trời đã có những tia nắng vàng rọi chiếu, nhiệt độ tăng lên, thời tiết không còn ẩm ướt 

Biện pháp tu từ điệp ngữ

Điệp ngữ là một biện pháp tu từ dùng để tạo sự thu hút, ấn tượng cho câu chữ bằng cách nhắc đi nhắc lại nhiều lần một từ hoặc cụm từ nào đó.

Ví dụ: 

  • Trong tác phẩm cây tre Việt Nam có viết: cây tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ mùa lúa chín

  • Học, học nữa, học mãi

Biện pháp tu từ chơi chữ

Tương phản là một trong những biện pháp tu từ được sử dụng thường xuyên bằng cách lợi dụng ý nghĩa, âm sắc của từ để tạo sự dí dỏm, hài hước cho câu chữ, thu hút người đối diện.

Ví dụ:

  • Những cô gái xinh đẹp đó ngại tán anh vì ngán em

  • Bình thường mình không hay ăn diện nhưng một khi đã xuất hiện là phải lung linh

Biện pháp tu từ tương phản

Biện pháp tu từ tương phản là việc ta sử dụng những ngôn từ có nghĩa trái ngược, đối lập nhau để nhằm nâng cao hiệu quả diễn đạt cho câu nói, đoạn văn.

Ví dụ:

  • Ông cha ta đã có câu: Bán anh em xa, mua láng giềng gần

  • Trời càng tối, ánh trăng trên cao càng sáng rực

Trên đây là tổng hợp các thông tin về các biện pháp tu từ trong tiếng Việt bao gồm khái niệm, phân loại và ví dụ để bạn có thể nắm rõ và sử dụng thành thạo. Hy vọng bài viết của DBK đã giúp được bạn hiểu và nắm được ngữ pháp này.

DBK VIỆT NAM, https://dbk.vn/cac-bien-phap-tu-tu.html,
21/15 đường số 17
Thu Đuc, HCM, 700000
Việt Nam
+84919219111