Cúng giao thừa

Cúng giao thừa là một trong những phong tục tập quán lâu đời của người Việt trong dịp tết Nguyên Đán hàng năm. Trong đó, bài cúng giao thừa để cầu chúc cho một năm mới bình an, hạnh phúc là điều không thể thiếu. Chúng tôi sẽ chia sẻ đầy đủ các điều cần chuẩn bị và bài văn khấn cúng để bạn có thể hoàn thiện nghi lễ thiêng liêng này.

Nghi lễ cúng vào giao thừa theo phong tục Việt Nam

Lễ cúng giao thừa (hay còn gọi là lễ Trừ Tịch) được cử hành vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới (kết thúc ngày 30 và bước sang ngày mùng 1 tết Nguyên Đán). Nghi thức dâng hương được tiến hành với ý nghĩa gạt bỏ các điều xấu, điều cũ để đón chào những điều tốt đẹp, hạnh phúc cho một năm mới vạn sự bình an. Không những thế, lễ Trừ Tịch còn được xem như nghi thức để đón rước ông bà tổ tiên về sum vầy cùng gia đình đón tết.

Theo quan niệm của phong tục cổ truyền thì lễ cúng được thực hiện ở cả trong nhà và ngoài trời. Với mâm lễ cúng cùng lòng thành khẩn tiễn của gia chủ tiễn thần lĩnh cai quản của năm cũ và đón vị thần mới về cai quản và độ trì cho gia đình.

Cúng giao thừa

Cúng giao thừa cần những gì?

Với hai nghi thức cúng vào giao thừa trong nhà và ngoài trời nên cũng có hai phần chuẩn bị khác nhau. Để chuẩn bị cho mâm lễ cúng đêm giao thừa bao gồm: ngũ quả, vàng hương, đèn nến, cau trầu, muối, gạo, trà, rượu, mâm lễ mặt, gà trống luộc, bánh chưng,... Mọi nghi thức và mâm cỗ đều được chuẩn bị thực hiện với tấm lòng thành của gia chủ. 

Chuẩn bị cho mâm cúng giao thừa trong nhà

3 vùng miền Bắc Trung Nam đều có truyền thống chuẩn bị mâm cỗ theo một cách khác nhau. Người miền Bắc thường thiên về các món ăn truyền thống với số món ăn trên đĩa và bát như nhau: 4 bát 4 đĩa, 6 bát 6 đĩa,...Mâm cúng đêm giao thừa miền Trung thì phải bao gồm bánh chưng, bánh tét,... Còn ở miền Nam, do đặc trưng thời tiết nóng nên người Nam thường cúng mâm cỗ có các món ăn nguội. 

Sau đây là tổng hợp các món ăn thường xuất hiện trong mâm lễ cúng vào giao thừa truyền thống của người Việt Nam:

  • Gà luộc.
  • Chả giò lụa, nem.
  • Bánh chưng. 
  • Thịt đông.
  • Dưa món.
  • Dưa hành muối.
  • Thịt đông.
  • Cá rán.
  • Canh măng.
  • Trầu cau.
  • Gạo muối.
  • Hoa quả.
  • Chè, rượu.
  • Vàng mã.
  • Hương (nhang), đèn, nến.

Mâm cúng giao thừa trong nhà

Mâm cúng giao thừa ngoài trời gồm những gì?

Mâm lễ cúng ngoài trời nhìn chung không có quá nhiều khác biệt so với mâm cúng trong nhà. Mâm cúng bao gồm:

  • Gà trống luộc nguyên con.
  • Đĩa xôi gấc hoặc bánh chưng.
  • Rượu, trà.
  • Bánh kẹo, hoa quả, trầu cau.
  • Đĩa gạo muối.
  • Hương (nhang), đèn, nến.

Lưu ý: Đối với mâm cúng chay thì chỉ cần bỏ món gà luộc là được, các món khác vẫn giữ nguyên.

Mâm cúng giao thừa ngoài trời

Thực hiện bài cúng giao thừa ngoài trời

Thời khắc chuyển giao năm cũ năm mới, các vị thần cũng sẽ đổi vị trí cho nhau. Vì thế, cúng vào giao thừa giúp chào đón vị thần mới của năm mới mang tới vạn sự bình an cho cả gia đình. Khi thực hiện bài cúng, mâm lễ được bày trước cửa nhà, gia chủ thắp đèn, nến và thành kính khấn bái. Bài cúng đêm giao thừa (bài văn khấn) ngoài trời được thực hiện như sau:

BÀI CÚNG GIAO THỪA TÂN SỬU 2021 NGOÀI TRỜI

Nam mô A-di-đà Phật (3 lần)

Kính lạy:

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương

Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật

Con kính lạy Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị tôn thần

Con kính lạy ngài cựu niên đương cai Chu Vương Hành Khiển, Thiên Ôn Hành Binh chi Thần, Lý Tào Phán quan.

Con kính lạy ngài đương niên thiên quan Triệu Vương Hành Khiển, Tam Thập lục thương hành binh chi thần, Khúc Tào phán quan.

Con kính lạy các ngài Ngũ Phương, Ngũ Hổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị tôn thần.

Nay là phút giao thừa năm Canh Tý với năm Tân Sửu

Chúng con là: ..., sinh năm: ..., hành canh: ... tuổi, cư ngụ tại số nhà:..., ấp/khu phố:..., xã/phường ..., quận/huyện/ thành phố ..., tỉnh/thành phố ...

Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng-đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc. Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật-Thánh, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai Thái tuế, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân, và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho tín chủ, minh niên kháng thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn trời, Phật, chư vị tôn thần.

Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư Phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.

Nam mô A-di-đà Phật (3 lần, 3 lạy)

Bài giao thừa trong nhà năm Tân Sửu 2021

Bài cúng giao thừa trong nhà nhằm cầu xin những điều tốt đẹp đến với gia đình gia chủ trong năm mới. Sau khi bày mâm cúng lên bàn thờ gia tiên, thắp đèn, hương thì gia chủ đọc bài văn khấn giao thừa trong nhà như sau:

VĂN KHẤN CÚNG ĐÊM GIAO THỪA TRONG NHÀ NĂM TÂN SỬU 2021

Nam mô A-di-đà Phật (3 lần)

Nam mô Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật

Nam mô Đông Phương Giáo Chủ Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật

Nam mô Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị tôn thần

Các cụ tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh

Nay phút giao thừa năm cũ Canh Tý với năm Tân Sửu.

Chúng con là :...sinh năm: ..., hành canh: ...tuổi, ngụ tại số nhà ..., ấp/khu phố ..., xã/phường..., quận/huyện/thành phố ..., tỉnh/thành phố ...

Phút giao thừa vừa điểm, nay theo vận luật, tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu xuân, đón mừng Nguyên đán, tín chủ chúng con thành tâm, tu biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật- Thánh, dâng hiến tôn Thần, tiến cúng Tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, Hỷ Thần, Phúc đức chính Thần, ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài Thần, các ngài bản gia Táo phủ Thần quân và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.

Con lại kính mời các cụ tiên linh, Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, Bá thúc đệ huynh, Cô di tỷ muội, nội ngoại gia tộc, chư vị hương linh, cúi xin giáng phó linh sàng thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ lại kính mời các vị vong linh tiền chủ, hậu chủ, y thảo phụ mộc ở trong đất này, nhân tiết giao thừa, giáng lâm trước án, chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự cát tường, bốn mùa được bình an, gia đạo hưng long, thịnh vượng.

Tâm thành cầu nguyện, lễ bạc tiến dâng, cúi xin chứng giám.

Nam mô A-di-đà Phật (3 lần, 3 lạy).

Sau khi hết 3 tuần hương thì hóa vàng mã dâng cúng.

Bài cúng giao thừa trong nhà

Những lưu ý khi cúng giao thừa mà bạn nên biết

Nên cúng đêm giao thừa trong nhà hay ngoài trời trước?

Theo phong tục truyền thống thì ông cha ta truyền lại rằng phải thực hiện nghi lễ cúng giao thừa ngoài trời trước nghi thức trong nhà. Với ý nghĩa gia chủ “nghênh tân, tiễn cữu” đón quan Hành Khiển rồi mới thực hiện bài cúng giao thừa trong nhà. 

Thực hiện cúng giao thừa trong nhà trước hay cúng ngoài trời trước?

Để thực hiện bài cúng giao thừa ngoài trời cần một khoảng không gian dưới mặt đất. Nếu bạn thực hiện tại ban công các căn chung cư trên tầng cao thì không thể được gọi là lễ cúng ngoài trời được. Vì thế, trường hợp bạn ở tầng trệt chung cư thì nên làm lễ. Nếu bạn ở trên tầng cao thì có thể bỏ qua nghi lễ cúng giao thừa ngoài trời. 

Những lưu ý khi cúng giao thừa

  • Nghi lễ cúng giao thừa ngoài trời được thực hiện trước bài cúng giao thừa trong nhà. 
  • Không nên chuẩn bị mâm cỗ quá sơ sài để cúng giao thừa. 
  • Giao thừa năm mới rất kiêng kị việc cãi vã to tiếng hoặc làm rơi vỡ đồ. 
  • Ông bà thường khuyên không nên soi gương vào đêm giao thừa vì có thể bạn sẽ nhìn thấy ma quỷ, đây là điều cần tránh. 

Lưu ý khi cúng giao thừa

Lễ cúng giao thừa là một phong tục tập quán quan trọng của người Việt, hy vọng các thông tin và lưu ý bên trên sẽ giúp bạn có thêm kinh nghiệm cho việc chuẩn bị. Năm mới Tân Sửu 2021 đang tới gần, chúc gia đình bạn có một năm mới vui vẻ, hạnh phúc.

giỏ hàng dbk 0 (0) sản phẩm.
DBK VIỆT NAM, https://dbk.vn/cung-giao-thua.html,
21/15 đường số 17
Thu Đuc, HCM, 700000
Việt Nam
+84919219111