Halloween

Cuối tháng 10, người người nhà nhà đều háo hức chuẩn bị cho Halloween. Các hàng quán, đường phố đâu đâu cũng trang trí nhà cửa, mọi người tất bật chuẩn bị trang phục hóa trang vào ngày này. Hòa chung không khí đó, cùng xem các quốc gia trên thế giới đón Halloween như thế nào nhé!

Halloween là gì? Halloween có từ bao giờ?

Halloween là ngày lễ truyền thống của Kitô giáo diễn ra vào buổi tối ngày 31 tháng 10 hàng năm. Đây là ngày đầu tiên trong Tam Nhật Các Thánh (gồm 31/10, 1/11, 2/11) - ngày để mọi người tưởng nhớ các vị Thánh, các vị tử đạo và các tín hữu trung kiên đã qua đời và cầu nguyện cho các linh hồn người thân đã mất.

Halloween có niên đại từ khoảng năm 1745. Ban đầu nó có tên là Allhallow-even hay Hallow-e'en, nghĩa là Buổi tối vọng Lễ Chư Thánh, sau đó dần dần chuyển thành Halloween như hiện nay. Nhiều quan điểm khác nhau về nguồn gốc của Halloween được đưa ra. Có ý kiến cho rằng Halloween bắt nguồn từ lễ hội thu hoạch của người Celt hay lễ hội Samhain của người Gael được Kitô hóa. Tuy nhiên, cũng có ý kiến phủ nhận cho rằng bản chất Halloween là ngày lễ chính thống thuộc Kitô giáo.

Vào ngày này, trẻ con sẽ hóa trang theo phong cách kinh dị đến gõ cửa từng nhà hàng xóm để xin bánh kẹo, mọi người tổ chức tiệc hóa trang, khắc bí ngô, ăn táo, ăn bánh ngọt, chơi trò chơi kinh dị, xem phim kinh dị… Halloween ngày nay không đơn giản chỉ là ngày lễ tôn giáo, nó dần phát triển thành ngày hội chung tại nhiều quốc gia, mang sắc thái thương mại hóa.

Ý nghĩa Halloween được tổ chức để đánh dấu ngày vụ mùa thu hoạch, tưởng nhớ các vị Thánh đã hoặc chưa lên thiên đàng, tưởng nhớ và cầu chúc người thân quá cố. Ngoài ra, có quan niệm tôn giáo cho rằng vào đêm Halloween linh hồn người chết sẽ được về nhà thăm người thân.

Những biểu tượng của ngày Halloween

Bí ngô khoét rỗng, bù nhìn rơm, bánh táo, mặt quỷ, đồ hóa trang… là những biểu tượng Halloween bạn thấy ở khắp mọi nơi. Những biểu tượng này phù hợp với ý nghĩa ngày Halloween là mùa thu hoạch và thế giới bên kia.

Từ những ngày đầu tháng 10, tại những quốc gia chào đón Halloween, khắp các đường phố, hàng quán ngập tràn đồ vật trang trí và hóa trang kinh dị. Bạn sẽ thấy những chiếc đèn lồng bí ngô, bù nhìn, đầu lâu xương chéo, mặt nạ quỷ, quần áo thần chết, lưỡi hái tử thần… xuất hiện mọi nơi.

Mới đầu, các biểu tượng Halloween  chỉ bắt nguồn từ tôn giáo phương Tây,, sau đó chúng phát triển dựa theo truyền thuyết, phong tục tập quán, các tác phẩm văn học hay cả trong phim ảnh của nhiều nên văn hóa khác nhau trên thế giới. Có thể kể đến như phủ thủy cưỡi chổi, con dơi, mèo đen, nhện, chim cú, ma trơi, sadako, joker… chúng mang ý nghĩa như sau:

Mèo đen: Từ thời Trung cổ, mèo đen đã bị coi là do quỷ dữ sinh ra, là cầu nối của quỷ dữ với phù thủy nhằm thực hiện các phép thuật hắc ám. Đến tận ngày ngay, tại nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam, mèo đen vẫn bị coi là điểm gở, điểm xấu, là sự hiện diện của ma quỷ.

Đèn lồng bí ngô hay đèn lồng củ cải: Nó còn được gọi là đèn lồng Jack O’, bắt nguồn từ câu chuyện kể về người đàn ông tên Jack. Người này là kẻ bủn xỉn, keo kiệt, không giúp đỡ người khác, đồng thời hắn ta cũng nhiều lần giở trò trêu trọc, lừa lọc ma quỷ. Vì thế khi chết đi Jack không được lên thiên đàng cũng không được chào đón ở địa ngục, phải đi lang thang khắp nơi. Chiếc đèn bí ngô treo trước cửa nhà với ý nghĩa dẫn đường cho những linh hồn lang thang như Jack khỏi bị lạc lối.

Dơi: Dơi cũng bị coi là phù thủy, là điểm báo của ma quỷ. Có truyền thuyết tin rằng, nếu dơi bay quanh nhà nào 3 lần nhà đó sắp có người chết hay dơi bay vào nhà nào trong dịp Halloween nghĩa là nhà đó đang bị ma ám.

Cú: Tương tự như dơi và mèo đen, cú cũng được coi là điểm báo cái chết, là do phù thủy biến thành. Vào thời Trung cổ ở Châu Âu người ta tin rằng ai mà nghe thấy tiếng cú báo hiệu người đó sắp ra đi.

Phù thủy: Phù thủy có sức mạnh siêu nhiên, có thể liên lạc với ma quỷ. Họ thường mặc áo choàng đen, đội mũ nhọn, có chiếc mũi khoằm dài nhọn và cưỡi chổi bay. Vào đêm Halloween rất nhiều người hóa trang thành phù thủy.

Hồn ma: Biểu tượng cho cái chết không thể thiếu hồn ma. Họ là những linh hồn vất vưởng tại nhân gian, chưa được siêu sinh. Những người này đa số có cái chết thương tâm, còn nhiều vướng bận, oán hận nơi trần thế, đi lang thang để ám vào con người.

Xác sống hay zombie: Là trạng thái nửa người nửa ma khi mà cơ thể con người mất đi lý trí, hành động giống như ma quỷ. Biểu tượng này bắt nguồn từ văn hóa thây ma vùng Haiti, họ thậm chí còn tìm được một loại thuốc khiến người bình thường rơi vào trạng thái này.

Màu cam và màu đen: Đây là 2 sắc màu chủ đạo để trang trí Halloween. Trong khi màu đen là màu của bóng tối, của cái chết thì màu cam là màu của nông sản, tượng trưng cho mùa màng, mùa thu hoạch. Hai sắc thái này thể hiện rõ ý nghĩa của Halloween là ăn mừng mùa thu hoạch cuối cùng trong năm và tưởng nhớ những người đã khuất.

Hoạt động trong ngày Halloween

Nhiều hoạt động diễn ra trong đêm Halloween. Bên cạnh các nghi thức quen thuộc như tiệc hóa trang, "Trick-or-treat  (cho kẹo hay bị ghẹo), còn nhiều hoạt động đặc sắc khác.

  • Trick-or-treat: Là phong tục từ cổ xưa, trẻ em sẽ hóa trang kinh dị rồi đi theo nhóm gõ cửa nhà hàng xóm để xin kẹo. Và theo đúng tôn chỉ của trò này, nhà nào không cho chúng sẽ bày trò chọc phá chủ nhà.

  • Hóa trang: Vào đêm Halloween, mọi người hóa trang thành các nhân vật kinh dị dựa theo truyền thuyết, tiểu thuyết và phim ảnh như ma quỷ, thần chết, phù thủy, ma cà rồng, bộ xương, xác sống, xác ướp… Cửa hàng bán đồ hóa trang Halloween đầu tiên xuất hiện tại Mỹ năm 1930. Phong tục này bắt nguồn từ quan niệm của người Celt cổ cho rằng, trong đêm Halloween ma quỷ cả tốt và xấu đều được thả tự do, con người phải ngụy trang thành các linh hồn tà ác để tránh bị làm hại.

  • Dunking hay apple bobbing: Đây là trò chơi truyền thống ngày Halloween. Những quả táo được thả nổi trong chậu nước và những người chơi chỉ được dùng răng để lấy chúng ra khỏi chậu. Hết thời gian ai lấy được nhiều táo hơn người đó thắng. Trò chơi để cầu may mắn vì quả táo tượng trưng cho sự may mắn.

  • Trò khắc bí ngô: Mọi người bỏ hết ruột cả bí ngô rồi dùng dao khắc hình khuôn mặt kỳ dị lên trên mặt quả. Sau đó cho 1 cây nến vào trong tạo thành đèn lồng bí ngô dùng để trang trí nhà cửa.

  • Ma boiling: Các đội chơi sẽ trang trí các chai bowling thành các hình thù kinh dị rồi dùng bóng quả bóng lăn về phía các chai này. Đội nào làm cho các chai đổ hết nhanh hơn là đội chiến thắng.

  • Ăn bánh trên dây: Những chiếc donut ngọt ngào được buộc vào sợi dây mảnh và treo lên cao. Người chơi phải ăn được hết cái bánh đó mà không được dùng tay, người nào ăn hết nhanh hơn người đó thắng.

  • Săn bí ngô: Nhiều quả bí ngô được đặt trong một khu vực cụ thể, người chơi được phát túi hoặc xe đẩy để đựng những trái bí ngô tìm được, ai tìm được nhiều hơn người đó thắng. Đây là trò chơi vận động thú vị cho các bé trong ngày Halloween.

  • Bói tìm vợ/ chồng: Người chơi sẽ gọt vỏ quả táo thành một dải dài, không đứt đoạn, sau đó ném vỏ táo qua vai. Vỏ táo rơi xuống đất tạo thành chữ cái đầu tiên trong tên người vợ/ chồng tương lai của họ.

Ngoài ra, vào đêm Halloween mọi người còn tổ chức kể chuyện ma, xem phim ma và tổ chức tiệc hóa trang cùng nhau tạo nên không khí kinh dị, ma quái. Các món bánh ngọt và đồ uống được phục vụ trong bữa tiệc cũng được các đầu bếp thỏa sức sáng tạo theo phong cách kinh dị.

Các quốc gia trên thế giới đón Halloween như thế nào?

Halloween là ngày lễ bắt buộc của nhiều quốc gia châu Âu. Trong đêm Halloween, nhiều hoạt động được thực hiện như rung chuông nhà thờ, cầu nguyện cho các linh hồn, làm bánh linh hồn, chia kẹo cho trẻ em và người nghèo… Ngoài ra, mỗi quốc gia có cách ăn mừng của riêng mình.

Mỹ 

Mỹ là một trong những địa điểm tổ chức Halloween hoành tráng nhất trên thế giới. Trong đêm Halloween trẻ em và người lớn đều hóa trang thành những nhân vật ma quái. Những đứa trẻ sẽ đi xin kẹo, thanh thiếu niên tổ chức tiệc hóa trang với bạn bè còn người lớn tuổi ở nhà phát kẹo cho trẻ em.

Ngày từ những ngày đầu tháng 10, khắp các con phố, nhà cửa, trung tâm thương mại, quán xá, nhà hàng… đều được trang trí chào mừng Halloween. Đặc biệt, hình ảnh bí ngô xuất hiện nhiều nhất, trở thành biểu tượng Halloween tại đây.

Anh

Trò chơi phổ biến ngày Halloween tại Anh là khắc đèn lồng. Những chiếc đèn lồng bí ngô được sáng tạo với đủ kiểu hình thù quái dị đáng sợ. Ngoài ra, họ còn sử dụng củ cải đường thay cho bí ngô để làm đèn lồng. Những đứa trẻ cũng tập hợp thành nhóm đi xin kẹo ở mọi nhà. Tại đây còn có tập tục ném đá, rau củ và quả hạch vào lửa để xua đuổi tà ma.

Đức

Người Đức đón mừng Halloween trong không khí vui mừng và thích thú. Mọi người sẽ tổ chức các bữa tiệc hóa trang linh đình, ăn tiệc và ca hát nhảy múa quanh đống lửa suốt đêm. Những con dao được giấu kỹ trong nhà để linh hồn người thân trở về nhà không bị thương. Một số vùng thì ngược lại, họ sẽ vứt dao ra đường để ngăn không cho linh hồn ác quỷ vào nhà, kiêng dùng dao kéo để tránh bị đứt tay.

Ireland

Một trong những quốc gia đón Halloween lớn nhất không thể thiếu Ireland. Người dân tổ chức các bữa tiệc hóa trang ăn mừng hoành tráng trong các thành phố lớn. Tại các vùng quê, mọi người quây quần bên gia đình và cùng ăn tiệc bên đống lửa. 

Nhiều trò chơi thú vị được tổ chức vào Halloween tại Ireland. Trò đớp táo được tổ chức bằng cách treo những quả táo lên khung cửa hoặc lên cây và người chơi sẽ cố gắng cắn táo mà không dùng tay. Các thành viên trong gia đình cùng cắm lá trường xuân vào cốc nước để qua đêm. Sáng hôm sau nếu lá còn xanh tốt báo hiệu năm mới khỏe mạnh, lá khô héo cần để ý đến sức khỏe nhiều hơn.

Món bánh "barnbrack" - loại bánh nướng trái cây được phục vụ trong dịp này. Mỗi mẻ bánh "barnbrack" có 2 chiếc đặc biệt, bên trong một chiếc bỏ cọng rơm, chiếc còn lại là vòng vải. Người ăn được bánh chứa cọng rơm báo hiệu năm mới phát đạt, người ăn bánh chứa vòng vải báo hiệu sắp có “hỷ sự”.

Nhật Bản

Vì là quốc gia có nền văn hóa Á Đông nên tại Nhật Bản không tổ chức Halloween linh đình nhưng các nước phương Tây. Tuy nhiên, tại Nhật có một ngày lễ tương tự Halloween là Ngày lễ Obon hay lễ vu lan vào ngày 15/7 âm lịch. Người dân Nhật Bản tổ chức ngày ngày từ 13 - 16 tháng 7 âm lịch, một số địa phương là 13 - 16 tháng 8 âm lịch.

Vào lễ Obon, người Nhật tổ chức thành lễ hội lớn như các lễ hội tại Việt Nam vậy. Ngày này có ý nghĩa đón linh hồn người thân đã mất về với gia đình và tiễn người đã khuất về thế giới bên kia. Đống lửa bằng cây gai cũng được đốt lên mang ý nghĩa dẫn đường cho người đã khuất về với gia đình. Các thành viên cũng tổ chức đi thăm viếng và dọn dẹp phần mộ tổ tiên.

Trong lễ hội cũng có nhiều trò chơi truyền thống thú vị như câu cá, bịt mắt đập dưa hấu, bắn pháo hoa, thả hoa đăng trên sông… Đặc biệt, nhiều người sẽ mặc Yukata - một loại Kimono truyền thống dành riêng cho lễ hội Obon đi chơi hội. Các loại đèn lồng được treo khắp nơi, tạo nên khung cảnh lễ hội lung linh, rực rỡ.

Áo

Seleenwoche hay Tuần lễ các linh hồn là dịp lễ truyền thống tại Áo tương tự Halloween. Nó diễn ra từ 30 tháng 10 đến mùng 8 tháng 11 hàng năm. Vào lễ Seleenwoche, mọi người sẽ tổ chức cầu nguyện tại nhà thờ hoặc tại các khu mộ. Người thân sẽ trang trí và thắp nến trên phần mộ để tưởng nhớ đến người đã khuất. Trước khi đi ngủ họ sẽ đặt một mẩu bánh mì, một cốc nước và một ngọn đèn để chào đón linh hồn người đã khuất trở lại.

Ý

Tại Ý, Halloween là ngày quốc lễ, học sinh và các cơ quan hành chính, các doanh nghiệp đều được nghỉ. Vào buổi sáng ngày Halloween, mọi người sẽ chuẩn bị và bày sẵn bữa tiệc thịnh soạn trong nhà và đi đến nhà thờ cả ngày mà không khóa cửa. Món ăn không thể thiếu trên bàn tiệc này là món Bánh đậu người chết. Cuối ngày trở về nếu bàn tiệc không còn gì nghĩa là năm mới sẽ được may mắn tốt lành. Còn nếu bàn tiệc vẫn còn nghĩa là các linh hồn từ chối gia đình họ và sẽ gieo rắc điều xấu trong năm mới. 

Bỉ

Halloween cũng là ngày lễ lớn tại Bỉ, họ chào đón ngày này từ đầu tháng 10 đến hết tháng. Các lễ hội, đường phố được trang trí rực rỡ, mở nhạc linh đình, sôi động. Họ có một phong tục độc đáo đó là nếu một cô gái ăn phải chiếc bánh ngọt có nhẫn bên trong thì sẽ tổ chức đám cưới và Halloween năm sau. Trẻ em thay vì gõ cửa và đợi cho kẹo thì sẽ bỏ chạy trước khi chủ nhà ra đón.

Pháp 

Là một nước Tây Âu nhưng Halloween không phải ngày lễ truyền thống tại Pháp. Người dân Pháp chỉ bắt đầu tổ chức Halloween bắt đầu từ những năm 1990. Lễ hội ngày cũng chỉ phổ biến tại các thành phố lớn mà thôi. 

Trong ngày Halloween, họ cũng hóa trang thành những nhân vật đáng sợ, tổ chức tiệc tùng và chơi “Trick or Treat”. Đáng chú ý, thay vì gõ cửa nhà dẫn để xin kẹo, trẻ con sẽ vào các cửa hàng.

Việt Nam

Giống với Pháp, Việt Nam cũng chỉ coi lễ Halloween như ngày lễ ăn theo của thế giới mà thôi. Ngày này chưa thực sự phổ biến và quan trọng tại nước ta. Các lễ hội hóa trang chỉ được tổ chức tại các thành phố lớn, trong các trường học hay khu dân cư quốc tế. Chủ yếu chỉ những bạn trẻ chào đón ngày này, họ sẽ hóa trang kinh dị và đi chơi với bạn bè.

Trên đây là phong cách đóng Halloween tại một số quốc gia trên thế giới, bạn thích Halloween ở đâu nhất? Bạn có thích ngày lễ này không? Bạn có muốn nó trở nên phổ biến hơn tại Việt Nam không? Chia sẻ ý kiến để mọi người cũng biết nhé!

DBK VIỆT NAM, https://dbk.vn/halloween.html,
21/15 đường số 17
Thu Đuc, HCM, 700000
Việt Nam
+84919219111