HOME » Hỗ trợ » Phong Tục Ngày Tết 203

Phong Tục Ngày Tết

Tết là sự tiếp nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Tết là lúc để rũ bỏ mọi buồn phiền, xui xẻo để bắt đầu một năm mới đầy tin yêu, hy vọng. Vì thế, các phong tục dịp tết được các thế hệ Việt lưu giữ và phát huy cho đến tận bây giờ và mãi mãi về sau.

Ý nghĩa của ngày Tết Nguyên Đán

Tết Nguyên Đán được xem bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp với phong tục tiễn ông Táo về trời. Ngày này còn được gọi là ngày tết ông Công ông Táo. 

Ý nghĩa quan trọng nhất của ngày Tết là sự đoàn viên. Theo truyền thống vào ngày Tết, các thành viên dù đi làm xa ở đâu cũng cố gắng trở về nhà, cùng gia đình đón năm mới an lành, hạnh phúc. 

Trong nhà, nơi cần được trang hoàng và sắp xếp cẩn thận nhất là bàn thờ của gia tiên. Để Tết đoàn viên trọn vẹn đúng nghĩa nhất thì phong tục cúng rước ông bà là một điều không thể thiếu. Thờ cúng tổ tiên, nhớ về nguồn cội các thế hệ đi trước với công ơn sinh, thành dưỡng dục để noi gương tiếp nối về sau. Điều này đã trở thành truyền thống cao đẹp được gìn giữ từ trước đến nay của dân tộc Việt Nam.

Dân ta thường truyền tai nhau câu nói: “Mùng một Tết cha, mùng hai Tết mẹ, mùng ba Tết thầy” với mong muốn đề cao tình nghĩa. Cha, mẹ và thầy đều là những người đặt nền tảng cho sự trưởng thành của mỗi cá nhân. Công sinh thành và công dưỡng dục là những đức thờ cao quý nhất. Xuyên suốt các trang sử Việt, sự gắn kết giữa người với người thấm đượm tình nghĩa thật đáng quý!

Tết đến xuân về, mỗi người đều thêm một tuổi mới. Theo quan niệm của người Việt, mừng tuổi đầu xuân chính là hành động thay cho lời chúc tuổi mới sức khỏe, may mắn và hạnh phúc. Truyền thống lì xì ngày tết kèm theo các lợi chúc may mắn dành cho ông bà, cha mẹ, con cái. Ý nghĩa của việc lì xì không nằm ở số tiền mà là ở lời chúc: ông bà mạnh khỏe, bách niên giai lão, con cháu thì may mắn, làm ăn phát đạt, trẻ nhỏ học tập tốt, ngoan ngoãn.

Đặc biệt, vào ngày Tết có một số phong tục không thể thiếu. Các tục lệ truyền thống của dân tộc Việt từ hàng nghìn năm nay. Hãy cùng DBK.vn điểm tên xem các phong tục đó là gì nhé.

Một số nghi lễ phong tục ngày tết

“Có thờ có thiêng, có kiêng có lành” - dân ta từ xưa đến nay đã luôn truyền tai nhau những giá trị đạo đức không thể bỏ. Đó là các phong tục, lễ nghi tập quá vào dịp Tết.

Cúng ông Công, ông Táo

Theo truyền thống của dân ta, cứ vào ngày 23 tháng Chạp là ngày làm lễ đưa tiễn ông Công, ông Táo về trời để tâu báo lại mọi việc của gia đình trong năm qua với Ngọc Hoàng thiên đình.

Vào ngày này, mọi người thường dọn dẹp nhà cửa, bếp sạch sẽ và làm một mâm cơm cúng để tiễn các ông về chầu trời. Đặc biệt, có một số lễ nghi bắt buộc phải có là ba con cá chép được thả trong một chậu nước để làm “phương tiện” cho ông Công, ông Táo về trời, đồ lễ phải có mũ, áo mã bằng giấy.

Người ta tin rằng, việc cúng ngày 23 tháng Chạp tiễn ông Công ông Táo chính là hình ảnh tượng trưng cho sự êm ấm, hạnh phúc của cả gia đình. Tổng kết một năm cũ đã qua và cầu mong năm mới sẽ hòa thuận, hạnh phúc, may mắn. Sau khi nghi lễ được tiến hành, người ta đem vàng mã đi đốt và đem cá chép đi phóng sinh tại các con sông lớn chứ không được sử dụng hoặc để các chết. Cũng có một số gia đình không dùng cá thật, thay vào đó họ tiến hành lễ cúng ông Công ông Táo bằng cá giấy sau đó hóa cùng với mũ, áo.

Đi thăm mộ tổ tiên - tảo mộ

Việc tiến hành thăm mộ tổ tiên không ấn định vào một ngày cụ thể mà thường kéo dài từ ngày 23 đến ngày 30 tháng Chạp hàng năm. Con cháu thưởng mang theo lễ cúng vàng hương, hoa quả, rượu đến quét dọn mồ mả sau đó cúng vong linh người đã khuất thể hiện lòng hiếu đạo với tổ tiên. Khi khấn bái, người ta thường kêu khấn mời tổ tiên về ăn tết cùng với gia đình con cháu thể hiện truyền thống đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam.

Dọn dẹp, trang trí nhà cửa

Dọn dẹp nhà cửa dĩ nhiên là việc thường xuyên nhưng việc này trở nên đặc biệt hơn vào dịp Tết đến xuân về. Cuối năm mọi người thường dọn sạch sẽ nhà cửa, bỏ đi những món đồ cũ và sắm sang đồ dùng mới cho ngôi nhà. Với mong muốn xóa bỏ những điều cũ để chào đón năm mới cùng những điều mới mẻ, may mắn. Đồng thời, mua sắm trang hoàng cho ngôi nhà: cây đào, chậu quất, cây hoa,...

Gói bánh chưng, bánh tét

Bánh chưng, bánh tét đã là món ăn đi vào truyền thống lịch sử của người Việt. Vào ngày 27, 28, 29 Tết thì cả gia đình sẽ ngồi quây quần cùng nhau gói bánh chưng để đón Tết. Nồi bánh chưng được luộc trong khoảng 10 tiếng đồng hồ, để nguội là đã có thể đem để lên bàn thờ thắp hương rồi thưởng thức.

Miền Bắc có bánh chưng hình vuông, hình trụ còn miền Nam thì có bánh tét hình trụ. Tuy hình dáng có thể không giống nhau nhưng nguyên liệu làm 2 loại bánh này đều là từ gạo, thịt, đỗ,... tượng trưng cho nền văn minh lúa nước của dân tộc Việt Nam.

Gói bánh chưng, bánh tét được cho là đã có từ thời vua Hùng và kéo dài cho đến bây giờ - là một trong những điều không thể thiếu trong mỗi dịp Tết. Mỗi gia đình phải gói tới vài chục cái để thờ cúng tổ tiên, tặng cho bạn bè người thân và cùng ăn vào dịp Tết. Bánh chưng thì phải vuông vắn, bánh tét thì phải căng tròn, như vậy thì năm mới càng sung túc, đủ đầy, viên mãn.

Chơi hoa dịp Tết

Hoa là thứ đồ không thể thiếu trong mỗi ngôi nhà vào dịp Tết, trang trí hoa tươi tượng trưng cho sự may mắn, hoa càng đẹp, nở càng to thì ngày Tết càng tràn đầy sức sống.

Ở miền Bắc, người ta thường chọn mua cành, cây đào và cây quất đỏ để cắm lên bàn hoặc đặt trước cửa nhà. Màu đỏ của hoa đào tượng trưng cho một năm mới may mắn, cây quất càng nhiều nụ, nhiều quả thì năm mới gia chủ càng có nhiều tài lộc.

Còn ở miền Nam và miền Trung lại chuộng sử dụng cành mai. Theo quan niệm của hai vùng miền này, cành mai vàng tượng trưng cho sự giàu sang cao quý của vua chúa thời Phong Kiến. Cành mai mang tới tài lộc, năm mới thăng tiến. Dù mỗi miền một đặc trưng khác nhau, song tất cả đều thể hiện sự may mắn, mong muốn một năm mới sung túc, thịnh vượng.

Cây Nêu ngày Tết

Tương truyền ông cha ta kể lại rằng, hằng năm cứ đến dịp Tết Nguyên Đán đón năm mới là ma quỷ lại đến để phá đám. Bởi vậy, để xua đuổi tà mà và những điều không may mắn khỏi gia đình thì nhà nhà phải dựng cây nêu - báo hiệu rằng nơi đây đã có chủ để tránh cho lũ ma quỷ không thể tới quấy nhiễu, làm phiền gia chủ.

Cây nêu được làm từ cây tre cao khoảng 5 - 6m, ngọn cây được treo thêm nhiều thứ bằng giấy vàng bạc, bùa trừ tà ma hay bầu rượu được bện từ rơm,.... Ngọn cây được treo thêm một chiếc đèn lồng nhỏ vừa để trừ tà xua đuổi đám yêu ma, vừa là ánh sáng soi đường để tổ tiên về nhà ăn tết cùng con cháu. Cây nêu thường được dựng và treo từ ngày 23 tháng Chạp và hạ xuống và ngày mùng 7 Tết.

Đi chợ Tết

Chợ Tết mang những điểm đặc biệt khác với các phiên chợ thường ngày. Chợ Tết bao giờ cũng đông vui náo nhiệt hơn hẳn. Mọi người đi chợ Tết đôi khi không chỉ vì mua sắm mà còn là dịp để gặp mặt trò chuyện và hưởng trọn không khí của những ngày giáp Tết. Người ta còn cho rằng, đi chợ vào ngày cuối năm còn giúp xả các vận xui xẻo khỏi người để chào đón những điều mới tốt đẹp hơn.

Chợ Tết thường tập trung diễn ra trên một bãi đất rộng hoặc tại các khu chợ thường ngày. Tại đây có bày bán đủ các loại nhu yếu phẩm cần thiết, người lớn đi sắm tết thì trẻ em cũng đi theo để được mua quần áo, giày dép mới.

Bày mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả cũng là một trong những thứ không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên vào mỗi dịp Tết của người Việt. Mâm ngũ quả tức có 5 loại quả khác nhau, mỗi vùng miền đều bày trí một loại quả theo đặc trưng riêng với mong muốn cầu năm mới may mắn, an khang, sung túc đủ đầy. Các loại quả mang một ý nghĩa khác nhau và được lựa chọn theo ý muốn của chủ nhà.

Làm lễ cúng tổ tiên

Theo phong tục của người Việt Nam, trong mỗi gia đình đều có một bàn thờ tổ tiên, ông bà, tùy vào từng gia đình mà có cách trang trí và sắp đặt khác nhau. Cứ đến cuối năm, gia đình sẽ lau dọn bàn thờ từ trước, tới chiều 30 Tết thì bắt đầu chuẩn bị thức ăn, mâm ngũ quả đặt lên bàn thờ. Nghi lễ này dâng lên tổ tiên để mong ông bà cùng về nhà đón Tết với gia đình. Đây là đạo lý sống uống nước nhớ nguồn, dù đi đâu làm gì cũng phải luôn nhớ về tổ tiên đã được giữ gìn hàng nghìn năm của dân tộc ta.

Đón giao thừa

Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, nơi mà trời và đất giao hòa với nhau. Đón giao thừa được diễn ra vào thời khắc cuối cùng của năm cũ, bởi vậy hoạt động còn mang ý nghĩa đem bỏ hết những điều xấu của năm cũ, đến đón những điều tốt đẹp của năm mới. Lễ cúng giao thừa có thể được hiện trong nhà hoặc ngoài trời với mâm cỗ mặn, ngọt.

Hái lộc đầu xuân

Sau khi giao thừa diễn ra hoặc vào sáng sớm hôm sau, người Việt thường có thói quen đi hái lộc đầu năm với mong muốn mang rước lộc về nhà để đón một năm mới thật nhiều may mắn. Người ta thường hái lộc ở các đình, chùa,... và cầu may mắn.

Xông đất đầu năm

Thời khắc giao thừa vừa kết thúc là một năm mới bắt đầu, nhiều gia chủ thường chọn người hợp tuổi hoặc đôi khi chính chủ nhà sẽ là người bước vào nhà đầu tiên để xông đất cho gia đình. Xông đất tốt giúp gia đình hạnh phúc, làm ăn phát đạt với mong muốn một năm mới mọi điều đều thuận lợi, tốt đẹp

Xuất hành

Người ta cũng thường quan niệm chọn hướng, chọn giờ và phương tiện để bắt đầu xuất phát ra khỏi nhà vào ngày đầu tiên của năm mới. Ngày đầu tiên thuận lợi thì cả năm suôn sẻ và gặp được điều tốt lành.

Đi lễ chùa đầu năm

Đi lễ chùa đầu năm được coi là một trong những nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt Nam. Đầu năm mọi người thường đi chùa, đền bày tỏ tấm lòng thành kính của mình đối với Đức Phật, tổ tiên để cầu mong cho cả gia đình có một năm mới hạnh phúc, sung túc.

Đi lễ chùa đầu năm còn giúp bản thân mình trở nên thanh tịnh hơn, gột rửa những điều cũ, bắt đầu cho một năm mới với những điều may mắn, tốt đẹp.

Xin chữ đầu năm

“Mỗi năm hoa đào nở lại thấy ông Đồ già/ Bày mực tàu giấy đỏ bên phố đông người qua…” - vào dịp xuân tới, mọi người thường rủ nhau tới xin chữ để về treo trong nhà. Từng nét chữ hiện ra, may mắn càng đong đầy hơn, cả người cho chữ và người xin chữ đều nhận được lộc đầu năm. Mỗi câu chữ đều có những ý nghĩa riêng nhưng tất cả đều mong một năm mới vạn điều mới, mọi sự tốt lành, gia đình con cái hòa thuận, êm ấm, đạt được những thành công trong cuộc sống.

Ngày nay, việc xin chữ ngày càng trở nên phổ biến, nó đã trở thành một nét đẹp trong truyền thống văn hóa người Việt cứ mỗi độ Tết đến xuân về. Chữ nghĩa thường mang giá trị ý nghĩa hơn những lời nói sáo rỗng, để lại bài học giáo dục sâu sắc hơn.

Phong tục ngày Tết gắn liền với dân tộc Việt Nam đã ăn sâu bám rễ vào trong tiềm thức đời sống hàng ngày của người Việt. Đây là những giá trị không bao giờ phai mờ của dân ta. Tết là kết thúc của một năm cũ, mở đầu cho một năm mới. Chúc cho tất cả mọi người sẽ cùng đón những ngày Tết an lành và hạnh phúc nhất.

giỏ hàng dbk 0 (0) sản phẩm.
DBK VIỆT NAM, https://dbk.vn/phong-tuc-ngay-tet.html,
21/15 đường số 17
Thu Đuc, HCM, 700000
Việt Nam
+84919219111